İşte CUMHURİYET gazetesinin BBC/Türkçe kaynaklı haberi: 

Aşıya duyulan acil ihtiyaç sebebiyle hükümetler ve bağışçılar, aşı için projelere milyarlarca dolar para ayırdılar. Gates Vakfı gibi kuruluşların yanı sıra Alibaba’nın kurucusu Jack Ma ve country müzik yıldızı Dolly Parton da dahil olmak üzere tanınmış figürler de aşı harcamalarını destekledi.

Bilimsel veri analizi şirketi Airfinity’ye göre, aşı için toplamda hükümetler 8,67 milyar dolar, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar da yaklaşık 2 milyar dolar ödenek sağladı.Aşı çalışmaları için şirketlerin kendi yatırımlarından yalnızca 3,46 milyar dolar geldi ve bunların çoğu da büyük ölçüde dış finansmana bağlı.

Büyük firmaların aşı projelerini finanse etmede acele etmemelerinin anlaşılır nedenleri var.

Tarihte de akut bir sağlık acil durumunda doğrudan doğruya aşı yapmak pek kazançlı olmadı.

Aşının ortaya çıkması da zaman alır ve kesin olmaktan da bir hayli uzaktır. Yoksul ülkeler büyük kaynaklara ihtiyaç duyar, ancak yüksek fiyatları karşılayamazlar.

Aşıların genellikle bir veya iki kez uygulanması gerekir. Daha zengin ülkelerde, özellikle günlük doz gerektiren ilaçlar, daha çok getirisi olan ilaçlardır.

Zika, Sars gibi diğer hastalıklar için aşı çalışmalarına başlayan firmaların ağızlarının yandığını söylemek mümkün.

Öte yandan, yılda birkaç milyar dolar değerinde olan grip aşısı pazarında, Covid-19’un da grip gibi yıllık takviye gerektirmesi durumunda en etkili ve en uygun maliyetli aşıları üreten firmalar için kârlı olabileceğini belirtiliyor

NE KADAR SATILIYOR?

Pek çok firma, özelikle de aldıkları dış finansmanlardan sonra küresel kriz üzerinden kâr eden bir şirket olarak görünmek istemiyor.

ABD’li büyük ilaç üreticisi Johnson & Johnson ve Oxford Üniversitesi merkezli bir biyoteknoloji şirketi ile çalışan İngiliz AstraZeneca, aşıyı sadece maliyetlerini karşılayan bir fiyata satma sözü verdi. Şu anda AstraZeneca’nın doz başına en az 4 dolar olduğu görülüyor.

Çığır açan RNA aşısının arkasındaki teknoloji üzerine yıllardır çalışan küçük bir biyoteknoloji firması olan Moderna ise doz başına 37 dolar gibi çok daha yüksek bir fiyatlandırma yapıyor.

Amacı, firmaların hissedarları için bir miktar kâr sağlamak. Bu yüksek tutarın bir kısmı da aşıların çok düşük sıcaklıklarda taşınmasının maliyetlerini karşılayacak.

Ancak bu, fiyatların sabit olduğu anlamına da gelmiyor.

İlaç firmaları, hükümetlerin karşılayabilme kapasitelerine göre her ülkeden farklı miktarlarda ücret alacak.

AstraZeneca’nın fiyatları düşük tutma sözü de yalnızca “salgın süresi” boyunca geçerli. Hastalığın gidişatına bağlı olarak önümüzdeki yıl daha yüksek fiyatlar talep etmeye başlayabilir.

Barclays’in Avrupa İlaç Araştırma Başkanı Emily Field, “Zengin hükümetler yüksek fiyatlar ödeyecek. Pandemiye sonunu getirecek bir işe başlamak için çok istekliler” diyor.

Field, daha fazla aşı devreye girer girmez oluşacak rekabetle birlikte, muhtemelen gelecek yıl fiyatları daha da aşağı çekebileceğini söylüyor.

Airfinity CEO’su Rasmus Bech Hansen ise özellikle başka ürünleri olmayan küçük firmaların herhangi bir kâr beklemeden aşı yapmasını beklemenin anlamsız olduğunu söylüyor:

“Bu şirketlerin önemli bir risk aldığını, çok hızlı hareket ettiğini ve araştırma ve geliştirme yatırımlarının önemli olduğunu unutmayın.”

Pfizer dışarıdan herhangi bir fon almadı, ancak ortağı BioNTech Alman hükümeti tarafından destekleniyor 

Hansen, küçük firmaların gelecekte atılımlar yapmaya devam etmesini isteniyorsa, onları ödüllendirmek gerektiğini de sözlerine ekliyor.

Ancak bazı kimseler de insani krizin büyüklüğünün ve kamu finansmanının alışılageldik tarzda iş yapmasının zamanı olmadığını savunuyor.

TEKNOLOJİLERİNİ PAYLAŞMALILAR MI?

Yeni aşıların ardındaki teknolojinin paylaşılması için de bazı çağrılar yapıldı. Bu çağrılarla birlikte dünyanın çeşitli ülkelerinde de diğer firmalar kendi pazarları için de dozlar üretebilsin isteniyor.

İlaç Hukuku ve Politikası Araştırma Grubu Direktörü Ellen ‘t Hoen, bunun kamu finansmanı almanın bir koşulu olması gerektiğini söylüyor:

“Hükümetlerimizin bu parayı herhangi bir şarta bağlı olmadan teslim etmelerinin akıllıca olmadığını düşünüyorum.”

Hoen, pandeminin başlangıcında, büyük ilaç şirketlerinin aşı yarışına pek ilgi göstermediğini söylüyor. Ancak hükümetler ve kurumların fon teminatlarıyla devreye girdiklerinde koronavirüs aşısı üzerinde çalışmaya başladılar.

Bu sebepten de Hoen, aşı sonuçlarından kâr etmenin gerekliliğini sorguluyor:

“Bu yenilikler, bu ticari kuruluşların özel mülkü haline geliyor ve bu yeniliğe kimin erişeceğinin kontrolü de şirketin elinde kalıyor.”

ÖYLEYSE İLAÇ ŞİRKETLERİ ÇOK MU FAZLA KÂR ELDE EDECEK?

Hükümetler ve çok uluslu kuruluşlar, milyarlarca doz aşıyı belirlenmiş fiyatlarla satın alma sözü verdiler. Bu nedenle, önümüzdeki birkaç ay boyunca firmalar bu siparişleri olabildiğince çabuk yerine getirmekle meşgul olacak.

Daha zengin ülkelere satış yapan şirketler yatırımlarının da geri dönüşünü görmeye başlayacak. Öte yandan AstraZeneca, en yüksek sayıda dozları tedarik etmek üzere anlaşmalara sahip olmasına rağmen, yalnızca aşının maliyetlerini karşılayacak.

Yapılan ilk sözleşmelerin tamamlanmasının ardından, yeni aşı manzarasının neye benzeyeceğini tahmin etmek daha zor olacak.

Bu, aşılarda bağışıklığın ne kadar süreceği, ne kadar başarılı aşının piyasaya sürüleceği ve üretim ile dağıtımın sorunsuz bir şekilde devam edip etmeyeceği gibi pek çok şeye bağlı.

Barclays’tan Emily Field, kar elde etme meselesinin “çok geçici” olacağını düşünüyor.

Çünkü önde gelen şirketler ürettikleri aşıların fikri mülkiyet haklarını paylaşmasalar bile, dünya çapında klinik deneylerde halihazırda 50’den fazla aşı bulunmakta.

Field, “İki yıl içinde piyasada 20 tane aşı olabilir” diyor ve ekliyor: “Dolayısıyla ayrıcalıklı bir fiyat talep etmek zor olacak.”

 Hükümetler gelecekte pandemiye hazırlıklı olma konusunda daha fazla harcama yapabilir. 

Uzun vadede aşının sağlayacağı etkinliğin daha büyük itibar getireceğini düşünen Field, başarılı bir aşı uygulamasının diğer ürünlerin satışı için kapıların açılmasına yardımcı olabileceği görüşünde.

Airfinity’den Rasmus Bech Hansen de, bu bağlamda, tüm sektörün fayda sağlayacağı fikrine sahip.

Bu durum için “salgından çıkabilecek umut ışıklarından biri” benzetmesini yapan Hansen, gelecek yıllarda, hükümetlerin pandemik stratejilere şimdi savunmada yaptıkları gibi yatırım yapmalarını bekliyor.

Tüm bu tartışmaların en umut verici yanıysa, BioNTech ve Moderna’nın aşılarını RNA teknolojisiyle yapması. Bu sebeple şirketlerin piyasa değerleri de yükseldi.

Emily Field, “Aşının etkinliğinden herkes etkilendi” diyor ve RNA teknolojisi için “Aşıların çehresini değiştirebilir” ifadelerini kullanıyor.

BioNTech, Covid’den önce cilt kanseri için bir aşı üzerinde çalışıyordu. Moderna ise yumurtalık kanseri için RNA tabanlı bir aşı arıyor.

Bunlardan herhangi biri başarılı olursa, ödüller çok daha büyük olabilir.

KAYNAK: Cumhuriyet

İLAÇ ŞİRKETLERİNİN AŞI KÂR’I? yazısı ilk önce GAZETEM üzerinde ortaya çıktı.

Milliyet gazetesinden Mithat Yurdakul’un haberine göre, Ticaret Bakanlığı, yurt dışından posta ve hızlı kargoyla gelen ürünler hakkında gümrük birimlerine uyarıda bulundu. Bakanlığın yazısına göre, kişisel tedavide kullanılmak üzere yurt dışından getirilen ilaçlar için hastanın kendi doktorunun reçetesinin yanı sıra, yurt dışındaki sağlık kuruluşları tarafından düzenlenen raporlar da geçerli olacak. Kargoyla cep telefonu yasağının istisnası ise yurt dışında unutulan telefonlar olacak.

Ticaret Bakanlığı, yurt dışından posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen ürünler hakkında bilgilendirmede bulundu. Bakanlıktan gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerine yazılan yazıda, 1500 euro ve 30 kilogramı geçmeyen kişisel ürünlerin, kargoyla getirilebileceği, 22 euroyu geçmeyen mallarda ise gümrük muafiyeti olduğu hatırlatıldı. Yazıya göre, gümrük limitlerinde, pek parça kargo değil, bir kişiye aynı gün içinde gelen kargolar dikkate alınacak. Bazı mallar ile ilgili prosedür şöyle olacak:

KARGOYLA PARAYA YASAK

İthalatçı şirketlerin numunelik eşya veya model olarak getirdiği mallar, gümrük vergilerinden muaf olarak beyanla geçecek.

Posta veya hızlı kargo ile yurda getirilen çek ve nakit para, öncelikle bankalar aracılığıyla transfer edilmesi gereken nitelikte olup olmadığı yönünden incelemeye alınacak. Yurtdışından gelen çek veya paranın posta ve hızlı kargo tarafından alıcıya teslim edilmesine izin verilmeyecek. Bu gibi gönderiler, rezerve odasında muhafaza altına alınacak.

Posta veya hızlı kargo ile şahsi tedavide kullanılmak üzere getirilen ilaçlara, gümrük memurunca alıcı şahsın hastalığının tedavisiyle ilgili olduğuna kişinin yazılı beyanı ve yapılacak araştırmada kesin kanaat getirilmesi halinde izin verilecek. Gümrüğe sağlık kuruluşundan alınan rapor, doktor raporu veya reçete sunulması halinde ilaçlar yurda sokulacak. Yurt dışındaki sağlık kuruluşları tarafından düzenlenen doktor raporu ya da reçete de Türkiye’ye giriş için geçerli belge olarak kabul edilebilecek.

İlaç hasta yakını adına gelirse her iki şahıstan da yazılı beyan istenecek.

CEP TELEFONU İSTİSNASI

Cep telefonunun Türkiye’de serbest dolaşıma sokulabilmesi için, sadece yolcu beraberi kişisel eşya statüsünde olması gerekiyor. Yolculuk öncesi veya sonrasında kargoyla gönderilen cep telefonları, “yolcu beraberi eşya” kapsamında da olsa yurda kabul edilmeyecek. Cep telefonu yurt dışından, posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muafen veya vergileri ödenerek hiçbir şekilde Türkiye’ye sokulamayacak.

Yurt dışına giden yolcuların IMEI numarası kayıtlı olan cep telefonlarının yurt dışında kalması halinde ise bu telefonlara muafiyet tanınabilecek. Bu şekilde yurt dışında kalan telefonlar, Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’nin internet sitesinden yapılacak IMEI sorgulaması yapılarak kargoyla Türkiye’ye getirilecek.

SPORCU GIDASI YASAK
Yurt dışından gelen hayvansal ve bitkisel ürünler kendi mevzuatlarına göre kontrol edildikten sonra yurda sokulacak. “Takviye edici gıdalar” ve “sporcu gıdaları” ise, posta ve kargoyla Türkiye’ye getirtilemeyecek. Bu ürünleri doktor tavsiyesiyle kullandığını raporla ispatlayanlar ile “Milli Sporcu Belgesi”ni ibraz eden milli sporcular ise yasaktan muaf tutulacak. Kargo ve postayla yurda sokulması yasak olan diğer bazı ürünler ise şöyle:

Tırnaklar, saçlar, dudak ve dişlere uygulanan diş macunu, temizleyici, koku verici gibi kozmetik ürünler,

Alkol, alkollü ürünler, tütün ürünleri, ısıtılarak ya da yakılarak tüketilenler ve nikotin içersin ya da içermesin tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan elektronik sigara ve elektronik nargile ürünleri, uyuşturucu ve uyarıcı etkisi olan her türlü ürün,

Türk temsilciliklerinde elçi, konsolosların, subay, emniyet personeli ve diğer güvenlik görevlilerinin yanlarında getirdiği silahların haricinde ateşli silahlar. 

Kaynak : YENİÇAĞ

YURT DIŞINDAN İLAÇ ALACAKLAR DİKKAT. TİCARET BAKANLIĞI’NDAN UYARI GELDİ yazısı ilk önce GAZETEM üzerinde ortaya çıktı.